Merel

Eén van de mooiste geluiden die ik ken is toch wel het zingen van een merel. Het is tien voor zes in de ochtend en al om vijf uur werd ik wakker door het geluid van die vogel die daar in het stikkedonker heeft besloten dat het voorjaar is  -de eerste dag van de lente tenslotte –  en dat daar dus aandacht aan besteed moet worden. Dus ben ik op gestaan en schrijf ik nu dit blog.  De natuur, een merel , inspireert, en heeft dat al duizenden jaren gedaan.

Een zingende merel; je associeert dat altijd met talrijke situaties uit het verleden. Die hebben allemaal met rust te maken, vaak met vroege ochtenden in de duinen bij Bloemendaal, met momenten dat je als kind door koorts geplaagd wakker werd en lag te luisteren naar die merel onder je raam. Met die keer dat je als tiener op de Hoge Duinendaalse weg doolde, je liefste aan je zij en je haar mond kuste in het vroege morgenlicht, de overweldigende geuren van uitbottende populierenknoppen in je neus. Je hele leven nog voor je.
Met die uitzending van de Dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte, het moment waarop de trompet het teken gaf voor de twee minuten stilte en de camera uitzoomde op de fakkel en het scheefgezakte kruis.   Je hoorde slechts de wind, het flakkeren van het vuur en daarboven uit, het zingen van een merel. Het herinnert je aan avonden in de vroege zomer waarop je in de tuin een boek leest, een glas wijn op het tafeltje naast je, na een dag hard werken en je toen nog kleine kinderen heen en weer naar school brengen, te eten geven en in bed stoppen.
Ik zie een middeleeuws klooster voor me, waar een monnik in de binnentuin op een zomeravond zit te schrijven aan een boek wat later bewonderd zal worden. Ik zie een Japanse kunstenaar, in alle stilte, slechts bij het geluid van een merel, werkend aan  zijn beroemde golf, die later gruwelijke werkelijkheid zal worden. Een merel is stilte. Is verleden. Verstilde rust.

Het is eigenlijk nooit en nergens meer stil in waar wij leven. Ik heb een buurjongetje wat de onhebbelijke eigenschap heeft om alles wat hij denkt en doet luidkeels op het volume van een scheepshoorn van commentaar te voorzien. Een aardig ventje hoor, maar hij denkt en doet erg veel, ook als hij alleen is, en dat gebeurt dan zestig minuten per uur. Op sommige momenten zou je willen dat je stokdoof was, of dat er in plaats van een merel een of andere nare grote roofvogel in de buurt was, eentje die zoals in enge sprookjesboeken kleine kindjes rooft en meevoert naar een akelig nest hoog in de sombere bergen.  Geluid kan dus soms ook tot de hoogste graad van irritatie leiden, zeker als dat door de buren veroorzaakt wordt.
Ooit had ik ergens buren die ook niet goed tegen stilte konden. Die kregen ’s nachts bezoek van familie in een oude Mercedes die dan weer een uur lang rustig in de straat stond te ronken. Zei je daar dan de volgende morgen wat van, dan was het duizend maal excuses, waarna de volgende nacht het gedonder weer van voren af aan begon.  Was het eens een avond of een nacht stil, dan bleef je nèt zo lang wakker tot de herrie weer begonnen, en haalde je je gelijk tegen je vrouw die op wonderbaarlijke wijze wèl door alle herrie heen kon slapen, en die dan weer kwaad op je werd omdat je haar wakker maakte met je eeuwige geklaag.
Er zijn moorden gepleegd vanwege geluidsoverlast.   Iemand die doof is, leeft volgens mij een stuk minder gestressed. Het is tenslotte bewezen dat blootstelling aan geluid een ernstig negatieve invloed heeft op je gezondheid. Toch zou ik, allergisch als ik ben voor storend geluid, niet doof willen wezen. Het lijkt me vreselijk. Geluid is herinnering, bij elk geluid heb je beelden. Bij prettig geluid dan. Beelden, geuren, klanken vormen dan de volmaakte omgeving. Bijna altijd zijn dat natuurgeluiden.
Soms is het ook het totaal ontbreken van geluid. Vorig voorjaar stond ik een keer heel vroeg op na een nacht in de open lucht in de woestijn van Wadi Rum, Jordanië. Nergens heb ik zulke absolute stilte meegemaakt als daar. Het enige wat je hoorde, was het ruisen van je bloed in je aderen. Die stilte daar, die heerste daar al eeuwen. Een stilte als in het luchtledige in het heelal. Het had ook wel iets van een andere buitenaardse wereld, zó onwerkelijk als het was.
Die merel hier, die zingt nog steeds. Terwijl in de verte het geraas van de A30 klinkt, in de buurt een vrachtwagenmotor brullend tot leven komt met het geluid als van een dreigend naderende tank, blijft die vogel doorzingen. De beelden en de herrie van de oorlog in Lybië, de beelden en de afgrijselijke herrie van de tsunami in Japan: op beide zag ik vogels vliegen. Opgeschrikt, hun gezang onderbroken, op zoek naar een plek om straks weer rust te geven door het zingen bij zonsopgang. Dat zingen gaat alle eeuwen door, een rustpunt in de hectiek en de waanzin die soms over je heen lijkt te komen.

Zo’n merel die onwetend van tsunami’s en oorlogen blijft zingen, zonder zelf eigenlijk te weten waarom. Zinloos zou je haast zeggen. Toch niet. Het is een golf van rust, herinnering. Laat je meevoeren. Elk voorjaar weer.

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=1RF6N4zFp2Q[/youtube]