Helemaal in: “Defrienden”

4_61_second_life_beach_girls2Wie een beetje bij de tijd wil blijven, is in 2009 hevig aan het ‘defrienden’ ( op z’n Engels uit te spreken ) geslagen. Tis dat nu weer? Wel, dat is het wissen van vrienden op sociale netwerken als Hyves en Facebook. Waar je als scholier in 2008 helemaal meetelde als je 300 of meer vrienden had, is dat nu hopeloos ouderwets, en gaat het er nu om al die vrienden waar je eigenlijk nog nooit wat van had gehoord en geen contact mee had, snel en kundig met een druk op de knop te wissen. Een selecte groep intimi blijft over, en het is natuurlijk een onuitsprekelijke eer als je daar bij mag horen. Zo niet, dan ben je al snel een outcast in je digitale bestaan.

Moest je vroeger jezelf in allerlei bochten wringen om een einde aan een vriendschap te maken, tegenwoordig druk je op de delete-toets en klaar is kees. Vrienden delete je. Zo gaat dat in 2009. Dat is wel een beetje sneu voor een flink aantal eenzame pubers, die juist aan het hebben van 300 digitale vriendjes nog een beetje positief zelfbeeld ontlenen, heel prettig als je niet echt tevreden bent met bijvoorbeeld je uiterlijk en als anderen dat ook laten merken, dat je een beetje buiten de groep ligt, dat ze liever niet met je gezien worden op feesten, omdat je bijvoorbeeld niet aan het onbereikbare ideaalbeeld van America’s next Topmodel voldoet.  Een puber is daar vreselijk gevoelig voor: er bij horen, of juist niet.

Hoe veilig kan je je op internet verschuilen, achter een foto van een mooi meisje of een mooie jongen. Je verzint gewoon een compleet nieuwe identiteit, eentje die je graag altijd had willen hebben. En dan daar vrienden krijgen: in Second Life, op Hyves, ” Wil je alsjeblieft mijn vriendje worden?” Zoiets durfde je vroeger natuurlijk niet te vragen, lelijk als je was. Hoe makkelijk nu. Please, add me.

Laatst las ik een artikel over een groep pubers die een lichamelijke afwijking hadden: bochels, horrelvoeten, enorme jampotglazen, vergroeide ruggen. Gedwongen tot een sociaal isolement, en dat op een leeftijd waarop pubers zich juist zo aan elkaar willen optrekken en met elkaar willen meten. In de wereld van het online gamen en Second Life kunen deze jongeren zijn wat ze altijd hadden willen zijn: de stoere, aantrekkelijke gespierde held of heldin met het droomlichaam, onoverwinnelijk en het leven lacht je toe. Het digitale leven dan, maar voor hen is dat steeds meer hun enige leven. Hun personages stralen hun dromen uit.

Op mijn school loopt ook een aantal pubers rond, waarvan je weet en ziet: die hebben weinig vrienden en vriendinnen. Juist zij zijn het meest actief op internet, hebben enorme aantallen vrienden. Loop je ’s ochtends vroeg nog vóór de lessen door de gangen, dan zie je ze vaak al op de diverse werkplekken zitten, eenzaam achter een laptop. Ga je tegen zessen naar huis, dan zitten ze er wéér. Wat moeten ze anders.

Defrienden, er bijft hen ook weinig bespaard.

Kerstverhaal

Het was kerstavond. In haar kamertje, bij het licht van de monitor, tuurde zij naar buiten in de nacht. Het was gezellig gemaakt binnen, vond zij. Bij de Action had zij mooi gekleurde kerstverlichting gekocht, die kon knipperen op de maat van de muziek. Zij had een stel kerst-cd’s gedownload en wiegde haar hoofd zachtjes heen en weer, terwijl ze naar het schermpje van Messenger staarde. Haar mobieltje was tot nu toe stil gebleven, zodat ze vergeefs wachtte op haar Jingle Bells-beltoon. Iedereen zat zeker al aan het kerstmaal, of keek naar een kerstfilm. Op internet had ze wel gezocht naar een toepasselijke film, maar die waren allemaal niet ondertiteld, dus begreep ze er niet veel van.

Ze had al heel wat kerstkaarten binnen gehad van vrienden op Hyves. Zeker een stuk of acht, de meeste met muziek. ” FW, FW, FW, stond er telkens bij. Dat las ze wel vaker; ze wist niet wat het betekende. Dat moest ze toch eens vragen aan haar vrienden. Zelf had ze heel veel kaarten verstuurd , zeker zestig, alles digitaal, dat was handig, want postzegels waren toch eigenlijk best wel duur. Op de schoorsteenmantel boven het kacheltje stonden ook een paar echte kaarten: eentje van de Scapino, voor alle medewerkers, en nog een mooie van de bezorger van het weekkrantje, met een kalendertje er op.
Straks zou ze zichzelf verwennen met een lekker Chinees menu, menu A, in de aanbieding, en ze wachtte nu op de bezorger, die waarschijnlijk wel een nieuwjaarskalender zou meenemen. Zo eentje met een mooi Chinees berglandschap er op en een waterval. Dan had ze er al twee. Kon ze mooi al haar afspraken met haar vrienden noteren.

Ha! Daar meldde zich iemand aan, op MSN. Het was Manus, een man die ze nu al weer een maandje kende. Vierentwintig was hij, zei hij, en zijn foto leek heel erg op Leonardo di Caprio. Hij was weduwnaar, zei hij. Zelf had ze niet zo’n mooie foto, dus had ze maar een plaatje van een hertje genomen. Hij vroeg altijd of zij haar camera aan wilde zetten, dat had ze nu een paar keer gedaan en toen had hij gevraagd of hij haar borsten mocht zien, want hij was zo eenzaam, zei hij. Zijn eigen camera was al heel lang stuk, zei hij. Ze had het nog niet gedaan, aarzelde nog. Misschien hield hij wel van haar, misschien zou hij het haar vanavond wel weer vragen.Misschien zou ze het dan wel doen, het was tenslotte maar een keer per jaar kerstavond.

“Vrolijk kerstfeest”, typte ze. “Heb je mijn kaart nog ontvangen? ” Het bleef een tijdje stil, en ze staarde naar het schermpje. Toen ging zijn status op bezet. Hij had het zeker druk. Hij deed belangrijk werk, zei hij, iets met computers ook. Ze zou het straks nog eens proberen.

Daar werd gebeld. Dat moest de Chinees zijn. ” Wilt u niet even binnenkomen, het is zo koud buiten!” Dan kon de bezorger haar knipperende kunstkerstboompje even zien, en ervaren hoe knus zij het had gemaakt. Nee, hij moest snel verder, hij had het druk. Maar hij gaf wel de kalender.

Bij het eten had zij een kaars aangestoken, en de screensaver van haar monitor toonde een arreslee die door de lucht heen en weer vloog. De kalender was prachtig, inderdaad, bergen met een waterval, en grote vogels.
Straks zou ze nog even op Hyves gaan kijken, misschien was er nog iemand de haar had toegevoegd. Misschien wel een mooie man. Misschien kwam Manus nog wel weer online. Het zou vast wel een gezellig kerstfeest worden.

384 vrienden

“Vrienden voor het leven” is meen ik een stukje tekst wat door een would-be zangeresje bij een of andere soap-serie wordt gekweeld. Vrienden zijn heel belangrijk, de mens blijft een kudde-dier en hoe meer schaapjes bij elkaar hoe beter. Het hebben van vrienden is voor de meeste pubers ook een must, met positieve maar soms ook negatieve effecten: in je eentje ga je geen autospiegels kapot trappen of bushokjes van graffiti voorzien. Daar heb je vrienden voor nodig. Wel eens één hangjongere gezien? Die bestaat niet. Die gaat z’n moeder helpen met het strijkgoed of een kathedraal van luciferhoutjes in elkaar lijmen.

Waarom bestaat een klas vol zeventienjarigen de eerste dagen van het nieuwe schoolopleiding uit enkel doetjes en goedwillende sulletjes? Omdat ze nog geen vrienden hebben. Waarom schrijven ze nog enigszins leesbaar in een maagdelijk schrift en lopen ze nog met een enorme tas vol boeken als de eerste de beste brugpieper? Er zijn er zelfs bij die trekken bij erbarmelijk rotweer zelfs nog een jas aan of die hebben nog een werkend lampje op de fiets.
Dat wordt allemaal anders zodra ze vrienden hebben. “Ik ga daar een beetje voor paal lopen met een dikke jas aan, met een boekentas, ja, ik ga daar een beetje op zitten letten in de les. Wat zouden mijn vrienden daar van zeggen?”

Gisteravond ontdekte ik dat één van mijn dochters 384 vrienden heeft op Hyves, uit een totaal van – op het moment van schrijven – 7531517 Hyvers. Ze zit er nu zo’n anderhalf jaar op denk ik. Zó organiseer je een verjaardagspartijtje voor vijf vriendinnetjes die zoet cakejes komen versieren en enthousiast een puzzeltocht door het dorp maken, en zó zit je je zorgen te maken over waar je 384 vrienden moet laten en hoeveel cakejes, bier en breezers je dan in huis zou moeten halen. Je wordt ouder papa.

Nu zit ik zelf ook op Hyves, uit beroepsmatige interesse, zal ik maar zeggen, al ongeveer vanaf het begin van dit vrienden-netwerk, toen alle vrienden van mijn dochter nog zo’n beetje in de Holle Boom bij Kraantrje Lek zaten. Ik heb al 71 ( ! ) vrienden, hoewel ik er niet over zou piekeren om die allemaal op mijn partijtje uit te nodigen. Voor een puber moet dat een vreselijk aantal zijn. Wat moet een vijftiger op Hyves? Of je bij de discotheek naar binnen probeert te komen. Dat lijkt een beetje griezelig, een beetje sneu wellicht. Maar je leert er veel over pubers, tenslotte mijn doelgroep op school. Nu ben ik gelukkig niet de enige van die leeftijd. Jan Peter Balkenende zit er ook, met 149944 vrienden, ook weer op het moment van schrijven. Of ik ook vriend van Jan Peter wil worden. Uhm… nee, nog even niet. Dan had ik er toch maar weer een vriend bij gehad.
Ik kan allerlei enge dingen met Jan Peter doen: ik kan hem tikken, ik kan hem crushen, ik kan mijn profiel speciaal voor hem pimpen of een testimonial schrijven. Komt hij thuis, ziet hij dat hij door mij gecrusht is. Lijkt me vreselijk. Ik durf niet eens op het knopje te drukken, straks tikt hij mij of zo.

Even terug naar mijn dochter. Die is ook al twee keer gespot zie ik. En haar profiel is 132 keer bekeken. Het mijne zowaar 1038 keer, ontdek ik nu, maar ik ben daarentegen weer nergens gespot. Misschien loop ik daardoor gelukkig minder kans om gecrushed te worden.
Nu kan ik haar  ook toevoegen als vriend, dat levert mij en haar weer een puntje op. Weer een extra plakje cake op de verjaardag. Laat ik eerst maar even aan haar vragen. Misschien schrikt het andere vrienden van haar af anders. Je ontleent als puber je status aan het aantal vrienden op Hyves. In de klas heb je geen schoolpsycholoog meer nodig om de zielebouten er uit te pikken. Je kijkt gewoon naar de aantallen vrienden op Hyves. Over veertig jaar krijg je een nieuw soort bejaardenprobleem: de bejaarden die weinig Hyves-vrienden hebben. Daar komt de Hyves-geriater op bezoek. 

Even naar mijn vrienden: de meesten zijn oud-leerlingen, ik ben blijkbaar enorm populair geweest. Die willen graag allemaal hun oude docent op hun lijstje zien.  Een beetje schooldirecteur gaat dus even op mijn Hyves kijken, als ik ooit nog ergens solliciteer. Een groot deel van de werkgevers doet dat trouwens sowieso al bij een nieuwe sollicitant. Dat gaat in de toekomst een nieuw probleem opleveren. Vroegàh had je vervalste diploma’s, nu krijg je vervalste Hyves. Zorg dat je veel vrienden hebt, zet er foto’s van jezelf op in allerlei zakelijke en hardwerkende situaties, werken wordt je grootste hobby.
Hm, 71 vrienden heeft die Wauwel maar, dat moet wel een a-sociale collega zijn. Dan liever de Docent van het Jaar. Even zoeken…..maar wat is dat? Die heeft geen Hyves! Er is dus nog hoop voor mij. Ik hoef mijn Hyves niet te vervalsen.